اهمّیّت محتوا در ارائۀ خطبۀ تراز در نمازهای جمعه
اشاره
خطبههای بصیرتآفرین نمازجمعه که از مؤثرترین رسانههای دینی و اجتماعی هستند، نقش بیبدیلی در هدایت و آگاهیبخشی به جامعه ایفا میکنند. مهمترین بخش خطبه نیز، محتوای آن است. بر این اساس، محتوا هم میتواند بر تأثیرگذاری خطبهها بیفزاید و هم میتواند از اثر آن بکاهد.
ویژگیهای محتوا در خطبۀ تراز
۱. اصالت محتوایی
محتوای خطبه باید مبتنی بر منابع اصیل دینی و منطبق با آموزههای قرآن و سنّت باشد. این اصالت محتوایی، تضمینکنندۀ غنای مضمونی، جلبکنندۀ اعتماد مخاطب، و زمینهساز پذیرش پیامهای دینی میشود.
۲. رویکرد مسئلهمحور اقناعی
محتوا باید پاسخگوی نیازهای روز جامعه و متناسب با مسائل فعلی باشد. خطیب با شناخت دقیق مسائل اجتماعی، فرهنگی و سیاسی میتواند محتوایی کاربردی، راهگشا و اقناعی ارائه دهد.
۳. هنرمندانه و خلّاقانه
محتوای خطبۀ تراز، متنوّع و جذّاب است. ترکیب خلّاقانۀ مباحث اعتقادی، اخلاقی، اجتماعی و سیاسی با رعایت اولویتها و نیازهای جامعه، از یکنواختی خطبه جلوگیری میکند و طیفهای گوناگون را جذب مینماید.
۴. مبتنی بر اصل مخاطبشناسی
محتوا باید قابل فهم و متناسب با سطح درک عموم مردم باشد و بر اساس سه ضلعِ میل، نیاز و مصلحتِ مخاطب ارائه شود.
۵. آرایههای ادبی و انسجام منطقی
خطبۀ تراز، علاوه بر فصاحت و بلاغت ادبی، باید انسجام منطقی داشته باشد. موضوعات نیز باید مرتبط و هدفمند ارائه شوند. پراکندگی مطالب و ارتباط نداشتن موضوعات، از تأثیر خطبهها میکاهند. افزون بر این، رعایت زمانبندی مناسب (هر خطبه حداکثر ۲٠ دقیقه) و طولانینکردن خطبهها، در جذب مخاطب مؤثرند.
۶. توجه به هویّت رسانهای خطبه
خطبه، رسانه است و باید قواعد سواد رسانه در آن رعایت شود. اصلیترین گزاره در سواد رسانه، بهانه به دست دشمن ندادن است. در یک کلام، «خطبه نباید برای نظام، هزینهساز باشد». از اینرو، برآورد و پیشبینی فرامتن بیانات و همچنین التزام به کنش شبکهای و خطبهخوانی قرارگاهی و تشکیلاتی، موجب تحقق هرچه بیشتر خطبۀ تراز میشود. خطبهای که برآیند آن آرماننمایی، مقاومتسازی و امیدآفرینی است و میتواند زمینهساز حرکت فرد و جامعه به سمت دو کارکرد اصلی نمازجمعه، یعنی نهادینه شدن «تقوا» و «قسط» گردد.
نویسنده: مهدی اصلانی
برای دانلود فایل پیدیاف روی لینک کلیک کنید.
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟