نشست علمی معرفی و بررسی کتاب «سحر بیان و جمال لسان»، در روز دوشنبه، 17 دی 1403، در سالن جلسات مرکز تخصصی شهدای محراب، با حضور آیتاللّه سیّدحسن عاملی (نویسندۀ کتاب)، حجتالاسلام جلالی (مدیر مرکز تخصصی شهدای محراب)، حجتالاسلام حسینزاده (دبیر نشست و معاونت پژوهش)، حججالاسلام جوکار و یعقوبی (کارشناسان و ناقدان این نشست) برگزار شد.
استادان و فرهیختگان دیگری نیز، همچون حجتالاسلام سلمهای (مدیر مرکز تخصصی تبلیغ)، حجتالاسلام کلاته (مدیر مؤسسۀ امیر بیان) حجتالاسلام مدنی (مدیر کرسیهای آزاداندیشی حوزه) و حجتالاسلام شعبانی (مسئول دفتر معاون محترم پژوهش حوزه علمیۀ قم) در این نشست حضور داشتند.
پس از قرائت آیاتی از قرآن، حجتالاسلام حسینزاده، پس از خوشامدگویی به حاضران، جزئیات و اهداف برگزاری این نشست را بیان کرد. در ادامه، حجتالاسلام جلالی، ضمن اشاره به اهمیت خطابه و تأثیرگذاری آن، بر لزوم استفادۀ هرچه بیشتر و بهتر از این کتاب تأکید کرد و خواستار حضور دوبارۀ آیتاللّه عاملی در این مرکز شد.
سپس آیتاللّه عاملی، گزارشی از چگونگی جمعآوری مطالب و محتوای کتاب بیان کرد و بخشهای از آن را ارائه داد. ایشان این کتاب را یکی از بهترین و مبسوطترین منابع، جهت تقویت خطابۀ طلاب معرفی کرد و استفاده از آن را در منبر و تبلیغ سودمند دانست. ایشان در ادامه، نکاتی را دربارۀ اوصاف خطیب و خطابۀ آرمانی، با استفاده از آیات قرآن کریم، احادیث، نهجالبلاغه و داستانهای معتبر، با توجه به کتاب سحر بیان و جمال لسان بیان کرد. برخی از این نکات عبارتاند از:
– نگارش اوصاف خطبۀ آرمانی با توجه به آیات قرآن کریم؛
– بیان خطبههای پیامبر(ص) و امام علی(ع) به عنوان خطبههای تراز در کتاب؛
– داستانهای جدید برای شاهد مثال، جهت بهرهگیری خطیب از آنها در منبر؛
– بیان مستندگونه مباحث؛
– نگارش چگونگی حسن مدیریت و سلیقۀ خطیب در ادارۀ خطابه؛
– عقلانیت در خطابه؛
– بیان 50 اشتباه خطیبان مشهور؛
– استفاده از صنایع ادبی مهم و بایسته توسط خطیب.
حجتالاسلام دکتر جوکار، امام جمعۀ محترم شهر پاکدشت، ناقد این نشست، نکاتی را دربارۀ این کتاب بیان داشتند که به برخی از مهمترین آنها اشاره میشود:
الف: نقاط قوت کتاب
– نام کتاب بسیار برازنده است.
– کتاب گیرا است، بهگونهای که مخاطب، با شوق آن را تا پایان دنبال میکند.
– در موضوع خطابه، جامعترین است.
– نمونهها و شاهد مثالهای بدیع و مناسبی در موضوع خطابه بیان کرده است.
– خطبههایی قرآنی و نبوی برای معیار معرفی کرده است.
ب: نقدها به کتاب
– خطبه و خطابه تعریف نشدهاند.
– مولف محترم، موضوع منبر و خطابۀ جمعه را یکسان انگاشتهاند؛ در حالی که موضوع این دو با هم تفاوت دارند، گرچه همسانیهایی نیز با یکدیگر دارند.
– بایسته است عبارتهای عربی، اعرابگذاری و به فارسی ترجمه شوند.
– بیشتر نقل قولها، مستند نیست و منبع آنها ذکر نشده است.
– غلطهای ویرایشی فراوانی در کتاب به چشم میخورد.
در ادامۀ نشست، با توجه به حاضر نبودن حجتالاسلام دکتر یعقوبی، نمایندۀ سابق ولیفقیه در خراسان شمالی، نکات و مطالب ارسالی ایشان، توسط دبیر جلسه ارائه شد:
الف: نقاط قوت کتاب
– کتاب در موضوع خطابه جامع است و همۀ مسائل مربوط به این موضوع را در برمیگیرد.
ب: نقدها به کتاب
– کتاب مطالب فراوانی دارد. با این حجم و با این نوع چینش برای تدریس مناسب نیست. از اینرو، پیشنهاد میشود برای بهرهگیری بهتر، در هفت «سین» تلخیص شود: سدادت قول، سلامت بیان، سعه صدر، سهولت اخلاقی، سلامت نفس، سیاست و مدیریت اجتماعی، و سیادت و سروری.
پس از ارائه نقدها، مولف محترم کتاب، ضمن تشکر از کارشناسان، در پاسخ مطالب بیان شده توسط ناقدان توضیحاتی بیان فرمود. ایشان برخی اشکالها از جمله ضرورت جدایی مطالب مربوط به منبر با خطابه و ویراستاری را وارد دانست و بیان داشت که به خواست خدا در چاپهای بعدی این اشکالها برطرف خواهد شد. ایشان دربارۀ اعرابگذاری جملههای عربی نیز اینگونه توضیح دادند که مخاطب این کتاب، طلاب و استادان حوزه هستند؛ بنابراین اعرابگذاری برای آنان صحیح نیست و از شأن آنان دور است.
در پایان نشست، حاضران مطالب و پرسشهای خود را مطرح کردند.
نویسنده: محمدحسین دادخواه
برای دانلود فایل پیدیاف روی لینک کلیک کنید.
گزارشی از نشست علمی معرفی و بررسی کتاب سحر بیان و جمال لسان.pdf
نظر شما در مورد این مطلب چیه؟